Publicystyka

Bolesław Piasecki (1915 – 1979)

18 lutego minęła 100. rocznica urodzin Bolesława Piaseckiego – działacza narodowego okresu międzywojnia, lidera Ruchu Narodowo-Radykalnego „Falanga”, w czasach PRL prezesa Stowarzyszenia „Pax”. Bolesław Piasecki do dziś pozostaje jedną z najbardziej znanych postaci przedwojennego obozu narodowego. I choć jego postać wciąż budzi kontrowersje, po latach nie przestaje fascynować następne pokolenia działaczy narodowych.

Urodził się 18 lutego 1915 roku w Łodzi. Lata młodości spędził jednak w Warszawie. Uczęszczał do Gimnazjum im. Jana Zamoyskiego – już wówczas zaangażował się w działalność narodową. W 1931 roku podjął studia prawnicze na Uniwersytecie Warszawskim. W okresie studiów Bolesław Piasecki był kierownikiem Oddziału Akademickiego Obozu Wielkiej Polski, działał również w Sekcji Młodych Stronnictwa Narodowego. W 1934 roku został jednym z założycieli Obozu Narodowo-Radykalnego, a po rozłamie – przywódcą Ruchu Narodowo-Radykalnego „Falanga”. W 1934 roku był również internowany w obozie w Berezie Kartuskiej. Po wyjściu na wolność kierował zdelegalizowanym RNR „Falanga”.

Po wybuchu II wojny światowej brał czynny udział w obronie stolicy jako podporucznik wojsk pancernych. Po kampanii wrześniowej został aresztowany przez gestapo, zwolniono go jednak dzięki interwencji jednej z wpływowych włoskich rodzin. Założył organizację pod nazwą Konfederacja Narodu. Był dowódcą Uderzeniowych Batalionów Kadrowych, a także dowódcą 3. batalionu 77. Pułku Piechoty AK.

W listopadzie 1944 roku został aresztowany przez Sowietów. Przesłuchiwany kilkakrotnie przez generała NKWD Iwana Sierowa. W lipcu 1945 roku Piasecki został zwolniony z więzienia. Zadeklarował wsparcie dla reform wprowadzanych przez nowe władze tj. reformy rolnej i nacjonalizacji przemysłu, ponadto przedstawił władzom pomysł stworzenia środowiska legalnie działających katolików świeckich, skupionych wokół pisma „Dziś i jutro”. W 1947 roku założył Stowarzyszenie „Pax”, którego pozostał prezesem do końca swego życia.  Początkowo polski Kościół katolicki był przychylny Stowarzyszeniu, jednak już w latach 50. władze kościelne potępiły ugodowość jaką Bolesław Piasecki przejawiał wobec komunistycznych władz. Od 1965 roku był posłem na Sejm PRL. W latach 1971–1979 był również członkiem Rady Państwa.

22 stycznia 1957 jego 15-letni syn Bohdan został uprowadzony i tego samego dnia zamordowany. Jego zwłoki odnaleziono dopiero po blisko roku. Do dziś nie ustalono sprawców morderstwa. Sprawa zabójstwa Bohdana Piaseckiego pozostaje jedną z najgłośniejszych spraw okresu PRL. Powstało wiele teorii dotyczących motywu zabójstwa, m.in. zemsta na Bolesławie Piaseckim za jego działalność polityczną w okresie międzywojennym – milicja nie była jednak w stanie przesłuchać podejrzanych, gdyż wszyscy po uprowadzeniu syna Piaseckiego wyjechali za granicę, większość znalazła się w Izraelu. Innym motywem miała być chęć wymuszenia okupu od Bolesława Piaseckiego, który był wówczas jedną z najbogatszych osób w Polsce.

Bolesław Piasecki był dwukrotnie żonaty: po raz pierwszy z Haliną Kopeć, żołnierzem Armii Krajowej (zginęła w Powstaniu Warszawskim), po raz drugi z Barbarą Kolendo, łączniczką Konfederacji Narodu.

Zmarł 1 stycznia 1979 roku. Spoczął na warszawskich Powązkach. W jego pogrzebie uczestniczyli przedstawiciele władzy, a także delegacje rządu Czechosłowacji i  NRD.

Postać Bolesława Piaseckiego do dziś nie przestaje intrygować. Przez dawnych współpracowników wspominany jest jako osoba niezwykle charyzmatyczna, inteligenta, ambitna. Trudno o jednoznaczną ocenę jego postaci – szczególnie trudna do podsumowania jest jego działalność po 1945 roku, w tym działalność Stowarzyszenia „Pax”. Trzeba jednak pamiętać, że dzięki Stowarzyszeniu i pozycji społecznej, Bolesław Piasecki uratował wielu byłych żołnierzy Armii Krajowej, wydostając ich z więzienia i pomagając w realiach niezwykle trudnych, jakim był okres PRL.

MN

Social Media Icons Powered by Acurax Web Design Company