72. rocznica śmierci Tadeusza Łabędzkiego

72 lata temu zginął Tadeusz Łabędzki – przedwojenny działacz Młodzieży Wszechpolskiej, Stronnictwa Narodowego, redaktor naczelny „Wszechpolaka”. Narodowcy upamiętnili dziś tę okoliczność przy tablicy znajdującej się przy ul. Kilińskiego 86, gdzie mieszkał Tadeusz Łabędzki.

Tadeusz Łabędzki, ps. „Jacek”, „Jacek Białynia” urodził się 23 grudnia 1917r. w Filadelfii (Stany Zjednoczone). Pochodził z rodziny o patriotycznych korzeniach. Jego ojciec, Bronisław, był zesłany na Syberię za organizację Strajku szkolnego, skąd zdołał zbiec i wyjechać do USA. Tadeusz uczęszczał do łódzkiego Gimnazjum im. Mikołaja Kopernika w Łodzi, które ukończył zdaniem matury w 1936r. Podjął studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego. Należał do Narodowej Organizacji Gimnazjalnej (NOG) oraz Młodzieży Wielkiej Polski (MWP), w której jeszcze przed wojną piastował stanowisko w kierownictwie. W okresie studiów (1936-1939r.) był członkiem Związku Akademickiego Młodzież Wszechpolska, a także redaktorem naczelnym pisma „Wszechpolak” (od 1938r.).  Aktywnie brał udział w wystąpieniach i manifestacjach, za co był represjonowany (zawieszony w prawach studenta za udział w strajku okupacyjnym UW w listopadzie 1936r.).

Po klęsce wrześniowej Łabędzki walczył w konspiracji. Nadal był członkiem kierownictwa MWP, lecz także współorganizatorem i jednym z przywódców Narodowo-Ludowej Organizacji Wojskowej (NLOW). W 1942r. w wyniku scalenia narodowych organizacji partyzanckich, znalazł się w szeregach NSZ. Po zakończeniu wojny kontynuował działalność niepodległościową i antykomunistyczną. Uczestniczył w konspiracyjnych zebraniach Komendy Głównej Narodowego Zjednoczenia Wojskowego (NZW) w Łodzi. W jego mieszkaniu przy ul. Kilińskiego 86 w Łodzi odbywały się tajne spotkania.

W czasie wojny wielokrotnie starał się reaktywować struktury MW oraz dokładał starań, aby „Wszechpolak” ukazywał się regularnie. W grudniu 1943r. podjął próby odbudowy struktur Warszawskiej Chorągwi MW, co doszło faktycznie do skutku dwa miesiące później. W tym samym  czasie doprowadził do wznowienia „Wszechpolaka” – pisma wydawanego przez Młodzież Wszechpolską o charakterze teoretyczno-programowym, poruszającego zagadnienia z dziedziny polityki, gospodarki i historii. W czasie trwania II wojny światowej wydano 6 numerów pisma.

W 1945 roku Łabędzki poczynił działania zmierzające do reaktywowania MW w warunkach powojennych. Rozpoczęto tworzenie nowej deklaracji ideowej, która zakładała, że MW nie jest organizacją polityczną, lecz wychowawczą, a ówczesny ustrój jest sprzeczny z polską racją stanu i nakazywała walkę z ideologią marksistowską. W październiku 1945r. ukazał się z kolei pierwszy (z trzech łącznie wydanych pod okupacją komunistyczną) numer „Wszechpolaka”. Wydawano również ulotki i skrypty ideowe.

W 1946r. nastąpiła dekonspiracja Komendy Głównej NZW. W mieszkaniu jednego z działaczy KG miał miejsce „kocioł”, w wyniku którego Tadeusz Łabędzki został aresztowany. Przewieziono go do gmachu UB w Łodzi przy ul. Anstadta, a następnie do Warszawy. Został zamordowany metodą katyńską (strzałem w tył głowy) podczas przesłuchania, prawdopodobnie 9 czerwca 1946r. Sprawcą zbrodni był Adam Humer, zastępca kierownika Wydziału VIII Departamentu I MBP. Miejsce pochówku Łabędzkiego do dziś pozostaje nieznane.

Bibliografia:

L. Kulińska, Narodowcy. Z dziejów obozu narodowego w Polsce w latach 1944-1947, Warszawa-Kraków 1999.

W. J. Muszyński, J. Mysiakowska-Muszyńska, Lista strat działaczy obozu narodowego w latach 1939-1955, Warszawa 2010

http://nowahistoria.interia.pl/prl/news-tadeusz-labedzki-1917-1946-dzialacz-narodowy-zamordowany-w-c,nId,1406416 (dostęp: 9.06.2018r.)

Please follow and like us:

Bądź pierwszy, który skomentuje ten wpis!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.


*